01.2018

Burn-out: spreken is preventie

Ontdek in enkele minuten wat nu eigenlijk de burn-out is, waarvan iedereen de mond van vol heeft. Kom ook te weten waarom er meer gevallen zijn dan vroeger, wie tot de risicogroep behoort, welke waarschuwingssignalen u kunt opvangen en, ten slotte, hoe u aan preventie kunt doen. Want ja hoor, de burn-out kan ook worden vermeden.

  1. Wat kenmerkt de burn-out?

Het is een staat van lichamelijke, mentale en emotionele uitputting. Jarenlang houdt het lichaam een hels tempo vol en plots stort alles in elkaar. Het medisch onderzoek legt een verband tussen burn-out en een verstoring van de stresshormonen (adrenaline en cortisol), die in overdreven hoeveelheid en te lang in het lichaam aanwezig zijn, zonder degelijke rustperiodes. Wie dit heeft meegemaakt, kent het gevoel van de stuwdam die jarenlang onder druk staat en het plots en brutaal begeeft. 

  1. Waarom zoveel gevallen van burn-out vandaag?

Het tempo van ons dagelijks leven heeft niet veel meer gemeen met wat de vroegere generaties hebben meegemaakt. Wat is veranderd?

  • 20 jaar geleden: veralgemening van internet en e-mail

Dagelijks drie fax berichtjes en twee brieven verwerken? Dat is voltooid verleden tijd. Elke persoon die vandaag met de computer werkt, behandelt honderden e-mails per dag. De hersenen moeten veel sneller werken en een veel groter volume aan informatie beheren. Dit geldt ook voor ons privéleven: wij – en ook onze kinderen – doen steeds meer. 

  • 10 jaar geleden: de eerste smartphones

Geweldig: we zitten 8 uur per dag voor de computer op kantoor en bovendien kunnen we nu van 7 uur ‘s morgens tot ‘s avonds wanneer we slapengaan en ook tijdens het weekend de e-mails van baas, collega’s en klanten inkijken. Om toegang te krijgen tot de professionele e-mail moesten we vroeger onze laptop opstarten (duurde 7 minuten) en het VPN netwerk op gang brengen (als dat lukte). Nu niet meer. En daarom is de grens tussen beroeps- en privéleven verdwenen. Bovendien spenderen we nog meer tijd aan schermen: voor privé- en beroepsmails, maar ook voor allerlei nieuws, sociale media, spelletjes, noem maar op.

  • 10 jaar geleden: de financiële crisis verminkt de financiële middelen van zowel bedrijven als overheid

Het dreigende geldtekort en de beperkte toegang tot leningen dwongen de ondernemingen en de Staat om meer te doen met minder middelen (o.a. minder personeel). Hierdoor werd het tempo in de ondernemingen nog opgedreven. Er heerst een gevoel van dringendheid. Alles moet meteen gebeuren.

Het probleem is niet zozeer dat wij steeds sneller leven, maar dat we ons niet meer de tijd gunnen om degelijk te rusten. Nochtans is deze rust noodzakelijk om de stresshormonen (adrenaline en cortisol) uit te scheiden en de hersenen de gelegenheid te geven al de verwerkte informatie op te slaan en te structureren. 

  1. Wie riskeert een burn-out?

Eén persoon op zes? Nagenoeg iedereen, dus. Het gevaar is nochtans het grootst voor gedreven, perfectionistische, veeleisende en nauwgezette personen met een sterk gevoel voor rechtvaardigheid, veel professionele inzet en boordevol projecten zowel in hun beroepsleven als privé.

  1. Zijn er waarschuwingssignalen?

Zeker en vast. Het lichaam geeft meerdere alarmsignalen voordat het instort. Wie deze signalen kent, kan ze vrij gemakkelijk bij zichzelf of bij collega’s opsporen. Het zijn de gevolgen van de voortdurende aanwezigheid van stresshormonen in het lichaam. Ze uiten zich op drie verschillende manieren:

  • Allerlei lichamelijke en steeds terugkerende aandoeningen: verstoorde slaap, hoofdpijn, pijn in de hals, rugpijn, herhaaldelijke infecties, problemen met maag en spijsvertering, allergieën, ontstekingen …
  • Wisselvallig humeur: prikkelbaarheid, cynisme, hypergevoeligheid of onverschilligheid, wenen, woede.
  • Problemen met concentratie en het kortetermijngeheugen.

Als u een of meerdere van deze signalen vertoont, negeer ze niet en stap naar uw behandelende arts of een psychiater.

  1. Hoe vermindert u het risico?

De toename van het aantal burn-out gevallen is te wijten aan de nieuwe technologieën en het verhoogd levenstempo dat ze opleggen. Op deze twee aspecten moet dus eerst worden ingegrepen.

  • Infobesitas en hyperconnectiviteit – Gebruik schermen op een doordachte manier!

Tracht het aantal dagelijkse mails te beperken. Bekijk ze op bepaalde tijdstippen en niet telkens als er eentje binnenvalt. Bekijk uw professionele e-mails niet vóór u op kantoor bent, en ook niet na het kantoor te hebben verlaten of tijdens het weekend (behalve in (echt) dringende gevallen). Zo legt u weer een grens tussen beroeps- en privéleven. Voorzie ook een aantal ‘blanco’ uren, zonder het minste scherm, zodat uw hersenen de ontvangen informatie op hun gemak kunnen verwerken en structureren.

Prof. Francis Eustache, neuropsycholoog aan de CHU van de Franse stad Caen, geeft uitleg over het belang van de rustperiodes voor de hersenen:

https://share2give.eu/un-celebre-neuropsychologue-explique-comment-le-fait-de-ne-rien-faire-est-en-fait-vitale-pour-la-sante/

  • Vertraag!

Ingeval van waarschuwingssignalen, moet u trager gaan leven. Schrap in uw agenda al wat u in de komende twee maanden kunt laten vallen, zowel beroeps als privé. Op die manier maakt u plaats voor rustige periodes, precies wat u nodig hebt om de batterijen op te laden en doordachte keuzes te maken in uw activiteit. Om wat afstand te nemen, hebt u sereniteit nodig. Neem elke zaterdag en zondag namiddag afspraak met uzelf en maak een dutje.

  • Een goede levenshygiëne is een bron van energie voor uw lichaam

Eet en drink energierijke voeding (eiwitten, gezonde oliën, fruit en groenten, zetmeelhoudende voeding) en vermijd al wat de energie van uw lichaam aantast (ongezonde vetstoffen, geraffineerde suikers, softdrinks, alcohol, tabak).

Beweeg elke dag: minstens tweemaal 10 minuten stappen per dag (vóór de kantooruren, ‘s avonds of tijdens de middagpauze). Meer is beter.

Slaap gezond: een slechte slaap verhoogt de vermoeidheid! Zorg nu meteen voor een gezonde slaap!

Ontdek ons programma Beci reStart, een programma voor ondernemers die failliet zijn gegaan. Het initiatief tracht die mensen hun situatie te doen aanvaarden, hen te laten opfleuren, groeien en opleven. Klik hier voor meer informatie. 

Meer weten?  

Anne Habets (Stress Out) 

https://www.stress-out.be/

info@stress-out.be of 0497 39 9797

en 

Anne Everard (auteur van de ‘Guide du burn-out’)

http://www.readmylips.be/fr/conferenciers/anne-everard

anne.everard@readmylips.be of 0485 779 206

U kunt ze contacteren voor een persoonlijk gesprek of een ontmoeting in uw bedrijf.