Roken op het werk: een stand van zaken

Geldt het rookverbod op de werkplaats altijd en overal? Wat zijn de verplichtingen van de werkgever? En hoe zit de vork in de steel voor zelfstandigen zonder personeel?

De wet van 22 december 2009 legt de wettelijke basis voor deze materie. Artikel 12 stelt dat alle werknemers recht hebben op rookvrije werkruimten en sociale voorzieningen. De werkgever is dus verplicht om het roken binnen deze ruimten te verbieden.

Het rookverbod is absoluut. Het is niet alleen van kracht in de werkruimten, met inbegrip van individuele afgesloten kantoren, en in de sociale voorzieningen zoals de vestiaires, de eetzaal, het bedrijfsrestaurant,… maar ook in voertuigen voor gemeenschappelijk woon-werkverkeer die de werkgever ter beschikking van het personeel stelt (zoals een minibus).

Hoe zit het met de rookruimte? Mag of moet er in een rookruimte voorzien worden?

In ieder geval kunnen rokende personeelsleden dit niet eisen. De beslissing wordt door de werkgever zelf genomen.

Als de onderneming van plan is om een rookruimte in te richten, moet men op voorhand het advies van het Comité voor Veiligheid en Bescherming op het Werk inwinnen. Als er geen CVBW bestaat, volstaat het om de vakbondsdelegatie of het personeel zelf om hun mening te vragen.

De rookruimte mag geen andere functie hebben en moet voldoende verlucht worden. Als dat niet het geval is, moet er een efficiënt rookafzuigsysteem aanwezig zijn. Verder moet er in samenspraak met het CVBW ook een reglement voor het gebruik van de rookkamer tijdens de werkuren opgesteld worden. Daarbij is het belangrijk dat dit reglement de werknemers gelijk behandelt: niet-rokers mogen niet gediscrimineerd worden op het vlak van hun pauzes en uurroosters.

Deze algemene principes kende u waarschijnlijk al. Daarom bekijken we hieronder nog enkele specifieke situaties.

Geldt het rookverbod ook in bedrijfsvoertuigen?

Als het voertuig voor professionele doeleinden gebruikt wordt, is dit een werkruimte en mag er dus niet gerookt worden.

Maar in de privésfeer is het volgens ons veel moeilijker om het rookverbod te rechtvaardigen omdat de werknemer ’s avonds of in het weekend niet langer onder het gezag van zijn werkgever valt. Het is natuurlijk wel mogelijk om een car policy met een absoluut rookverbod voor deze voertuigen te hanteren…

Geldt het verbod ook voor zelfstandigen zonder personeel?

Neen, dit is niet het geval. Let wel, van zodra hij een eerste werknemer in dienst neemt, moet hij het rookverbod wel naleven. Een architectenbureau dat enkel met zelfstandige architecten werkt, valt dus niet onder het rookverbod. Maar als ze besluiten om een secretaresse aan te werven, geldt het verbod wel meteen voor iedereen.

Is de werkgever verplicht om rookpauzes in te lassen?

Neen, daar is geen verplichting toe. We kunnen ons natuurlijk de vraag stellen of de voordelen van een absoluut rookverbod wel tegen de nadelen ervan opwegen. Een rookreglement kan een goed instrument zijn om de rookpauzes in goede banen te leiden (na overleg met de afdelingshoofden, eventueel via de prikklok, een beperking van het aantal rookpauzes,…).

Voor meer informatie over dit onderwerp kan u contact opnemen met Frédéric SIMON: fs@beci.be