BECI stelt de Blue Economy voor

Het “Harvard-model” aanvallen voor een zaal van 452 ondernemers in de tempel van de Solvay Business School, je moet het maar durven. Wel, Gunter Pauli durfde dat woensdagavond tijdens het Annual Event van BECI - en de woorden van de spreker troffen doel, afgaande op de geanimeerde gesprekken bij het verlaten van het auditorium.

De Antwerpse zakenman, voormalig bedrijfsleider van Ecover en vader van de “blue economy”, aarzelt niet om vaste overtuigingen onderuit te halen: “We kunnen niet langer zaken doen in een geglobaliseerde wereld alsof we allemaal in de lijst van de Fortune 500 staan. Als degene die de laagste kostprijs verkrijgt de deal binnenhaalt, dan worden we gedwongen tot sociale en ecologische dumping. Wilt u dat niet? Herschrijf de regels dan! David versloeg Goliath door de regels te veranderen - zonder Goliath te verwittigen …”

Het model van de blauwe economie (zoals de planeet) dat Gunter Pauli voorstelt, is tegelijk duurzaam en ethisch. Maar in tegenstelling tot de “groene economie” die Pauli wil overstijgen is dit vooral een bedrijfsmodel dat toegevoegde waarde creëert en banen schept. Een model gebaseerd op het voorbeeld van de ecosystemen die gebruik maken van de beschikbare middelen, weinig energie verbruiken, niets verspillen, alles recycleren en geen afval produceren. En, benadrukt Gunter Pauli, het is heel rendabel!

Onmogelijk? Utopisch? Gunter Pauli, de voorzitter van bioplasticgigant Novamont, trachtte zijn publiek te overtuigen aan de hand van voorbeelden. Zoals dat van een oude raffinaderij in Sardinië, waarvan Novamont mede-eigenaar is, die vandaag plastic fabriceert op basis van de distels die de braakliggende velden overwoekerden. Niet alleen bioplastic trouwens, ook smeermiddelen, veevoeder, biologische onkruidverdelgers, biologische elastomeren en enzymen voor de lokale kaasmakerijen: in totaal zes bijproducten op basis van een invasieve plant die gewoonlijk verdelgd wordt met grote hoeveelheden chemische producten.

De diversificatie van de cashflow is ook een van zijn stokpaardjes: “We moeten ophouden met ons te focussen op de corebusiness. Waarom bijproducten aan de kant schuiven die geld kunnen opbrengen? Als u dat doet, bent u niet langer een ondernemer, maar gewoon een manager.”

Voorbeelden heeft hij te over, grotendeels gebaseerd op de valorisatie van afval. Enkele van die voorbeelden zouden opportuniteiten kunnen creëren voor de stedelijke economie in een stad als Brussel, zo merkte Céline Fremault, minister van Economie en Tewerkstelling, op: de fabricatie van mineraal papier op basis van tot stof vermalen werfafval, de teelt van champignons op een bed van koffiedik, brood op basis van brouwerijafval of hyperefficiënte uv-panelen die gebruik maken van gerecycleerd plastic.

Gunter Pauli rekent op de opgroeiende generatie om voor een ander model te kiezen. Tijdens een workshop voor studenten stelde Gunter Pauli eerder die dag zijn nieuwste project voor dat van start zal gaan in Berlijn: de productie van compost voor plantentuinen op basis van biologisch afbreekbare babyluiers. De luiers worden geleverd aan de kinderdagverblijven en daar ook opgehaald - een betalende dienst - en de compost zal dienen om planten te kweken die later dan verkocht worden aan de ouders. “Hoeveel jonge gezinnen wonen er in een stad als Berlijn? Ziet u hoeveel kansen deze business creëert?”

“Waarom worden zulke projecten niet sneller en vaker opgestart?”, vroeg een studente. “Omdat mensen vol interesse naar mij luisteren en dan hervallen in hun oude gewoonten. Het is tijd om te stoppen met denken en te doen.”

“De Europese kwaal”, zegt hij, “is dat we niet meer bereid zijn om risico’s te nemen.” Gunter Pauli noemt zichzelf ongeduldig: “Als je in Afrika aan een gemeenschap uitlegt dat ze champignons kunnen telen op een bed van koffiedik om die dan te verkopen of te eten, viert iedereen feest! In Europa doen we eerst een haalbaarheidsstudie, een proefproject, een audit en vijf jaar later staan we nog niets verder. En intussen klagen we over het werkloosheidscijfer! Laten we die studies vergeten en het geld besteden aan de productie en niet aan consultants. Bent u een ondernemer? Schiet dan in actie.”

“Als we opnieuw fundamentele economische principes integreren in de ecologie, zoals dhr. Pauli doet, geven we de creativiteit weer alle ruimte”, analyseert Thierry Willemarck, de nieuwe voorzitter van BECI, die ook hulde bracht aan zijn voorganger, Jean-Claude Daoust. “Als we industriële processen willen vernieuwen, en daarbij de volledige waardeketen integreren, moeten we ruimer gaan denken en ons niet laten verblinden door doelstellingen van uitstoot- of afvalbeperking, maar verder kijken. En door die bredere analyse te maken, ontdekken we nieuwe mogelijkheden. Door dhr. Pauli aan het woord te laten, wilden we onze leden en al onze sociale en politieke onderhandelingspartners uitnodigen om dit te doen: ‘outside the box’ denken, over alle beperkingen heen.”