Distributieovereenkomst: opgelet voor herkwalificatie als arbeidsovereenkomst

Welke lessen kunnen we trekken uit het herkwalificatievonnis van het Arbeidshof van Brussel van 25 november 2015?

Op 25 november 2015 heeft het Arbeidshof van Brussel in een vonnis besloten om de overeenkomst voor zelfstandige zaakvoering van een verkooppunt van een winkelketen gespecialiseerd in de distributie van culturele en elektronische producten voor het grote publiek te herkwalificeren als arbeidsovereenkomst. Het Hof was van mening dat "de uitvoering van de overeenkomst voor zelfstandige zaakvoering een eenzijdige injunctiebevoegdheid omvatte, die verder reikte dan de zuiver commerciële noden voor de uitvoering van het voorwerp van de overeenkomst en zo een juridische afhankelijkheid aan het licht bracht".

Voor wie ten onrechte dacht dat de arbeidsrelatie die tot stand komt met een franchiseovereenkomst steeds op zelfstandige wijze wordt uitgevoerd, viel het vonnis van het Arbeidshof als een donderslag bij heldere hemel. Het herinnerde ons eraan dat een franchiseovereenkomst geherkwalificeerd kan worden als arbeidsovereenkomst. Hoe kunnen we met deze problematiek omgaan? Hier volgt alvast wat deskundig advies.

Wat zegt het wettelijk kader?

De partijen kiezen vrij de aard van hun arbeidsrelatie.

De rechter is niet verplicht zich te houden aan de kwalificatie die de partijen gekozen hebben. Hij kan de relatie echter enkel herkwalificeren als de uitvoeringsmodaliteiten incompatibel zijn met de door de partijen gekozen kwalificatie.

Wat met distributieovereenkomsten en bepalingen die niet overeenkomen met de uitvoering van een zelfstandig werk?

Zoals het Arbeidshof van Brussel al opmerkte, is het niet omdat de partijen de overeenkomst als zelfstandig kwalificeren en de termen 'zelfstandige zaakvoerder' eindeloos herhalen in de overeenkomst, dat deze ook als zodanig wordt beschouwd.

Het is in dat verband interessant op te merken dat bepaalde contractuele clausules te mijden zijn, omdat zij een duidelijk onevenwicht tussen de partijen tot stand brengen, met name wat betreft het niet-concurrentiebeding, de duur en de beëindigingsvoorwaarden van de overeenkomst en de mogelijkheid tot permanente controle en bewaking, die de noden verbonden aan het voorwerp van het contract kunnen overschrijden.

Fouten die u zeker moet vermijden

Bij de uitvoering van de distributieovereenkomst kunnen bepaalde modaliteiten een zelfstandige exploitatie uitsluiten.

Stel uzelf de volgende vragen:

  • In welke mate is de zaakvoerder vrij wat betreft het prijsbeleid? Werkt u met aanbevolen of verplichte prijzen?
  • In welke mate is de zaakvoerder vrij om de goede werking van het verkooppunt te verzekeren?
  • In welke mate is de zaakvoerder vrij om de producten van de listing op een bepaalde datum te bestellen?
  • Wat met de openingsuren? Hebben de partijen die samen besproken en vastgelegd? Kan de zaakvoerder de openingsuren van het verkooppunt wijzigen?
  • Wat met het commerciële, boekhoudkundige en informaticabeheer van het verkooppunt door de zaakvoerder? Kan het rendement van de activiteiten van de zaakvoerder gecontroleerd worden? Kan ontoereikende rentabiliteit gestraft worden? Kunnen de belangen van de franchisegever bevoorrecht worden ten nadele van het beheer van de zaakvoerder?

Wat moet u zeker wel doen?

  • In uw distributieovereenkomsten elk teken van ondergeschiktheid vermijden.
  • De verplichtingen van de distributeur definiëren door te verduidelijken wat verstaan moet worden onder 'redelijke richtlijnen', zonder ruimte te laten voor enige ondergeschiktheid.
  • De Europese regelgeving die het concurrentierecht omkadert naleven, zonder het risico om in een afhankelijkheidsrelatie te vallen die kan leiden tot de herkwalificatie van de franchiseovereenkomst als arbeidsovereenkomst, maar ook zonder het risico om de verplichtingen inzake het concurrentierecht te overtreden.

Wilt u er meer over weten?

Wilt u hier meer over te weten komen? Afspraak bij BECI op 24 maart 2016 om 14.00 u voor een seminarie over dit thema.

Onze deskundigen zullen u begeleiden bij de opstelling van franchise- en distributieovereenkomsten en antwoorden op al uw vragen.

Ontdek hier het volledige programma.

 

Dit artikel werd u aangeboden door Pierre Vanhaverbeke, Pierre Demolin & Benoit Simpelaere, DBB LAW Advocatenvereniging, op 09.02.2016.

Ook u kunt bijdragen tot de inhoud van onze website en een plaats verwerven als referentie voor onze bezoekers. Deel uw expertise, uw verfrissende ideeën en uw visie met ons. Wij zullen uw tekst rechtstreeks publiceren indien hij beantwoordt aan de behoeften van de Brusselse ondernemingen en als u hem zowel in het Nederlands als in het Frans aanlevert.

Wilt u uw expertise delen met duizenden ondernemers? Stuur dan snel uw voorstel naar newsletter@beci.be.