Energiepact wordt groot toekomstproject

Door Laura Rebreanu  - 12 juni 2018 om 07:06 | 83 weergaven

©Thinkstock

Het eind maart goedgekeurde Belgische Energiepact wil tegelijk de kernenergie in 2025 uitfaseren, de bevoorrading tegen betaalbare prijzen verzekeren en de klimaatakkoorden van Parijs naleven. Op zijn minst een grote uitdaging. Ook op sociaal niveau.

De productie en het verbruik van onze broodnodige energie veranderen drastisch. Door de klimaat- en milieucrisis, de politieke instabiliteit in olie- en gasproducerende landen, de prijsschommelingen en de opkomst van hernieuwbare energiebronnen en nieuwe technologieën staat het energiesysteem onder druk. Het moet zich aanpassen, maar zonder de steun van de overheid, die deze essentiële sector reguleert en controleert, komt hier niets van in huis.

Vandaar het Energiepact, eind maart door de Federale Staat en de Gewesten goedgekeurd. Het bepaalt de krachtlijnen van ons energie- en klimaatbeleid, evenals een strategie voor de uitvoering ervan. Het plan vermeldt 2030 als een scharnierjaar. Tegen dan moet België beschikken over “een energiesysteem dat een continue, duurzame en betaalbare bevoorrading kan verzekeren”.

De energietransitie gaat met diepgaande veranderingen gepaard: de ontwikkeling van koolstofarme hernieuwbare technologieën, de decentralisatie van de productie naar kleine, meervoudige eenheden in de nabijheid van energiebronnen, nieuwe diensten en economische modellen, de betrokkenheid van de beter geïnformeerde consumenten (die om zulke diensten vragen) – én de opkomst van de zgn. prosumers, de producenten-consumenten. De overgang betekent een ander, efficiënter en afvalvrij verbruik, desnoods met ingrijpende renovatieprogramma’s ter verbetering van de energieprestaties van gebouwen.

De ontwikkeling van nieuwe productie- en consumptiepatronen, van nieuwe spelers en nieuwe diensten zal, naast wijzigingen in de wetgeving, ook grote investeringen in infrastructuur en innovatie vereisen. Producenten, netwerkexploitanten, bedrijven, overheden en burgers worden hier allen bij betrokken.

Een positief element

Het Energiepact moet op een stabiel en voorspelbaar wettelijk kader berusten om investeringsrisico’s te verminderen. Bij de energietransitie moet het de bevoorradingszekerheid en betaalbare prijzen garanderen. Op die manier behouden de Belgische bedrijven hun concurrentiekracht. In dit opzicht is het Pact een positief signaal.

Ook de wil om een energienorm in te voeren is positief, want daardoor kunnen de energieprijzen het concurrentievermogen van onze bedrijven niet in het gedrang brengen. Voor hun energie betalen de Belgische bedrijven trouwens 10 tot 34% meer dan hun concurrenten in de buurlanden. Deze norm geldt dus als een prioriteit. Zij moet in nauwe samenwerking met alle belanghebbenden, de sectorale en intersectorale federaties inbegrepen, worden vastgelegd.

Het Energiepact vertoont echter tekortkomingen. Zo bijvoorbeeld het einde van de kernenergie tussen 2023 en 2025. Een recent in opdracht van de federale regering verschenen studie toont aan dat een volledige nucleaire uitfasering in 2025, 150 tot 900 miljoen euro meer zou kosten dan het behoud van twee reactoren tot 2030. Het zou ook de CO2-uitstoot van de energiesector met 76% doen toenemen. Als er twee centrales overblijven, zou de uitstoot slechts met 30% toenemen. Uit het rapport blijkt bovendien dat een uitstap uit kernenergie in 2025 een stabiele gascapaciteit van 7.500 MW zou vereisen tussen 2025 en 2050.

Het behoud van de reactoren zou de investeringen in gascentrales niet overbodig maken, maar gewoon uitstellen. Een geleidelijker uitstap via een beperkte, tijdelijke nucleaire capaciteit en tegelijkertijd de snellere ontwikkeling van de gascapaciteit, zou zowel de financiële als de milieukosten kunnen beperken.

De transitie naar een duurzaam energiemodel zal niet eenvoudig zijn. Het Pact en de daaruit voortvloeiende energiestrategie moeten daarom regelmatig worden geëvalueerd om ze aan te passen aan deze drieledige doelstelling: de continuïteit van de voorziening, betaalbare prijzen en het nakomen van onze klimaatverplichtingen.

 

Delen