Waarom pensionering stress kan veroorzaken

17 oktober 2023 om 14:10 

Raisons pour lesquelles la retraite peut être une source de stress Le passage à la retraite peut être une source de stress

Wie met pensioen gaat, beschouwt dit vaak als een positieve stap in het leven, naar meer rust, vrijheid en geluk. Die ietwat idealistische perceptie strookt echter niet altijd met de werkelijkheid. Sinds 2020 organiseer ik interviews en workshops over psychosociale voorbereiding op het pensioen. Daarbij ontdekte ik dat veel mensen uiteraard uitkijken naar hun pensioen, maar dat deze belangrijke overgang in het leven ook heel wat angsten opwekt. We bespreken hieronder de twaalf redenen waarom sommige mensen hun pensioen vrezen en hun beroepsleven liever voortzetten.

1.​ Zich nuttig voelen: talrijke mensen vinden zin en voldoening in hun carrière. Ze dragen met plezier bij aan de missie van hun organisatie. De dagelijkse routine van hun werk structureert hun bestaan en geeft een reden om elke ochtend uit hun bed te kruipen.

2.​ Passie voor werk: sommige werkkrachten onderhouden een passionele relatie met hun werk, dat hen enorm veel plezier en voldoening schenkt. Voor hen kan pensionering minder aantrekkelijk lijken, zeker als ze hetzelfde werk niet ergens anders kunnen voortzetten.

3.​ Verlies van identiteit en status: functietitels kunnen deel uitmaken van onze identiteit. Ze vertegenwoordigen onze prestaties en geven het gevoel erbij te horen. Het besef dat we niet langer een personeelsmanager, innovatieleider, verpleegkundige of CEO zijn kan onthutsend aanvoelen. Gepensioneerden vragen zich daarom af wat hun nieuwe identiteit wordt. “Wie ben ik nog, nu ik geen innovatieleider meer ben? Hoe moet ik mezelf voorstellen aan nieuwe mensen die ik ontmoet?”

4. ​Sociale banden: de werkplek bevordert vaak vriendschap en een gevoel van kameraadschap. Pensionering kan het aantal sociale banden terugschroeven en vervangen door een gevoel van afzondering en eenzaamheid, voornamelijk als de gepensioneerde buiten zijn werk nauwelijks of geen sociale interacties had.

5. ​Het gevoel erbij te horen: bedrijven bieden een gemeenschappelijk doel, teamwerk en gedeelde waarden. Wie met pensioen gaat, riskeert deze geïntegreerde gemeenschap te verliezen en zich daardoor ontkoppeld en verdwaald te voelen. Een nieuwe leefgemeenschap vinden wordt al gauw een ware uitdaging.

6. ​Gebrek aan stimulerende gesprekken: veel mensen vrezen het gebrek aan inspirerende gedachtewisseling die dikwijls gepaard gaat met projecten op het werk: de boeiende confrontatie van verscheidene opvattingen en uitzichten. Weliswaar stelt interactie met jongere generaties de gepensioneerde in staat om op de hoogte te blijven van de steeds veranderende wereld.

7.​ Verlies van contact met technologie: wie werkt krijgt de gelegenheid om moderne technologieën aan te leren en toe te passen. Gepensioneerden vrezen soms dat ze IT-problemen zelf zullen moeten oplossen of dat ze de technologische vooruitgang zullen mislopen omdat ze niet meer op de steun van collega’s mogen rekenen. Tijdens de COVID-19 crisis werd technologie trouwens een cruciaal middel om sociale contacten te onderhouden.

8.​ Financiële onzekerheid: er zijn mensen die hun pensioen uitstellen vanwege financiële zorgen. Ze zijn namelijk bang dat hun spaargeld niet zal volstaan om de gewenste levensstandaard te handhaven. De mogelijkheid om het pensioeninkomen aan te vullen met deeltijdwerk wordt zeer vaak overwogen.

9.​ Angst voor verveling: omdat er plots veel tijd vrij komt bij pensionering vrezen sommige senioren voor verveling of een gebrek aan productiviteit. De structuur en uitdagingen van het werk zorgen trouwens niet meer voor de nodige prikkels.

10. ​Angst voor achteruitgang: ouder worden kan gepaard gaan met fysieke of cognitieve aftakeling. Sommige mensen gaan er van uit dat actief blijven werken hen helpt om mentaal scherp en fysiek fit te blijven.

11.​ Angst om ongelukkig te zijn tijdens de pensioenjaren: pensionering kan als belangrijke stap in het leven mensen doen vrezen voor ontevredenheid en gebrek aan geluk. Een goede voorbereiding op het pensioen is nuttig om dergelijke zorgen weg te nemen.

12. ​Angst om te veel tijd met de partner door te brengen: pensionering kan de relatie binnen een koppel op de proef stellen. Soms is het dan aangewezen om de doelen en de betekenis van de relatie opnieuw te definiëren, vooral wanneer de kinderen het huis uit gaan.

 

© Image de Freepik <a href="https://fr.freepik.com/vecteurs-libre/modele-carte-voeux-retraite-plat_13561542.htm#page=17&query=carte%20bonne%20retraite&position=10&from_view=keyword&track=ais">Freepik</a>

Enkele overheidsorganisaties erkennen de emotionele en psychologische uitdagingen die pensionering met zich meebrengt. Ze hebben dan ook proactieve stappen ondernomen om hun werknemers tijdens deze overgang te ondersteunen. Workshops en programma’s zoals “Actieve Senioren” helpen om gepensioneerde collega’s te re-integreren in de organisatie, waarbij hun vaardigheden en ervaring ten gunste van jongere collega’s worden ingezet.

Het is essentieel om de uiteenlopende ervaringen en emoties te begrijpen waarmee teamleden kunnen worden geconfronteerd voordat ze met pensioen gaan. Voor de ondernemingen is een taak weggelegd: hun werknemers voorbereiden op deze nieuwe fase en hen tijdens het hele proces ondersteunen.

Door deze angsten te herkennen en aan te pakken, bevorderen HR-professionals een positieve benadering van het pensioen, dragen ze bij tot het algemene welzijn en helpen ze de jonge senioren dit nieuwe hoofdstuk in hun leven te verwelkomen.

 

Andere artikelen over welzijn

 

Over de auteur

Lenka GrackovaTrainer en Executive Coach (PCC). RetiredProfessionals

Delen