Jean-Philippe Mergen, die in 1987 bij de Union des Entreprises de Bruxelles in dienst trad, maakt zich klaar om zijn koffers te pakken. Een terugblik op het gezicht van de internationale afdeling van Beci, ten dienste van bedrijven en hun openheid naar de wereld.
“1 april 1987.” Dat zegt hij meteen, met een glimlach. Alsof alles daar begon, in dat ietwat luchtige detail. Misschien een manier om eraan te herinneren dat hij, zelfs na een carrière van bijna veertig jaar, niet helemaal de houding aanneemt die je zou verwachten.
Jean-Philippe Mergen is niet iemand die zijn loopbaan op grootse wijze vertelt. Hij vertelt het stukje bij beetje, aan de hand van herinneringen, zonder ooit te overdrijven. Toch komt er tussen de regels door een groot deel van de geschiedenis van Beci naar voren.
Toen hij bij de Union des Entreprises de Bruxelles aankwam, had de internationale afdeling nog niets van wat ze vandaag is. Geen internet, geen e-mails. “We hadden in het begin zelfs geen fax. " Dus gingen we eropuit, legden we contacten, bouwden we relaties op. Al snel nam hij de leiding over de dienst Promexport, die tot taak had Brusselse bedrijven in het buitenland te begeleiden, lang voor de huidige structuren er waren.
Altijd in het veld
Aangezien we zonder handleiding moesten beginnen, konden we net zo goed ter plaatse gaan kijken. Economische missies, bedrijfsbezoeken, ontmoetingen die elkaar opvolgen. “Ter plaatse gaan, dat verandert alles.” In de loop der jaren begeleidt de directeur internationalisering zeer uiteenlopende profielen: een voedingsbedrijf, een architectenbureau, een IT-bedrijf… Werelden die niets gemeen hebben, behalve die drang om elders te gaan kijken. “Het zijn vooral ontmoetingen”, vat hij samen.
Sommige relaties houden stand in de tijd. Soms wel dertig jaar. Bedrijven die terugkomen, niet per se vaak, maar op het juiste moment. Met een specifieke vraag, een markt die verkend moet worden, een twijfel die weggenomen moet worden. “Ze weten dat ze ons kunnen bellen.” De Brusselaar voegt er verder niets aan toe en onthoudt zich van enige aanspraak: “Ik zou niet zeggen dat het dankzij ons is dat ze zich ontwikkelen.” Maar de begeleiding is er wel degelijk.
Jean-Philippe noemt de landen die hij heeft doorkruist zonder ze te tellen. Een vijftigtal, misschien meer. Wat echter blijft, zijn de momenten. Een gesprek dat uitloopt, een bedrijfsbezoek, een detail dat alles verandert. En dan de gezichten. Die van de leidinggevenden die hij in de loop der jaren heeft ontmoet. Trajecten die soms over meerdere decennia worden gevolgd. “We houden contact... we zien de bedrijven evolueren.” Sommige zijn van eigenaar veranderd, andere zijn gegroeid.
Proberen, bijsturen, doorgaan
Het vak verandert, dat is onvermijdelijk. De komst van het internet natuurlijk, maar ook de tools, de uitwisselingen en de projecten. Er zijn er die werken, en er zijn er die wat meer weerstand bieden. Hij haalt die exportverantwoordelijke aan die door meerdere KMO's wordt gedeeld. Een pragmatisch idee: middelen bundelen om internationaal te gaan. Op papier klopt alles. In de praktijk lopen de belangen uiteen, en de markten ook. “Het was niet vanzelfsprekend. Het principe was goed...”, geeft hij nuchter toe. Daar houdt hij het bij.
Tegenwoordig spreekt hij meer over “internationalisering” dan over export. Het verschil is belangrijk. “Het gaat erom bedrijven te helpen aanwezig te zijn in het buitenland, niet alleen om te verkopen. Sommige importeren of zoeken nieuwe leveranciers.” De regels begrijpen, partners vinden, je weg vinden in de regelgeving. Via het Enterprise Europe Network steunt hij op contactpunten in tientallen landen. “We helpen, we begeleiden, we brengen mensen in contact.”
Het dagelijkse werk
Als hij het over zijn dagelijkse werk heeft, verandert de toon nauwelijks, maar het tempo versnelt en de verzoeken van bedrijven, instellingen en soms uit het buitenland volgen elkaar in rap tempo op. “We moeten reageren, of op zijn minst doorverwijzen en de juiste contactpersoon vinden.” Hij benadrukt het niet, maar je voelt de eis: geen verzoek onbeantwoord laten, de tijd nemen, zelfs als die ontbreekt.
Jean-Philippe heeft verschillende periodes binnen hetzelfde huis meegemaakt: hij heeft Beci van binnenuit zien veranderen. De toenadering tussen de UEB en de Kamer van Koophandel, de teams die leren samenwerken, de referentiepunten die verschuiven. “Dat was in het begin niet vanzelfsprekend”, zegt hij. Maar ook hier heeft de tijd zijn werk gedaan.
Wat blijft, als een rode draad, is de band met de bedrijven. Dus concentreert hij zich daarop. “Misschien ben ik erg in beslag genomen door mijn werk…” Hij glimlacht. “Maar dat komt omdat er veel te regelen valt.” Een bescheiden verklaring, geheel in zijn stijl. Dat is genoeg.
Bedankt, Jean-Philippe!
Op 1 mei heeft Jean-Philippe Mergen zijn koffers gepakt. Een veelzeggende datum. De Dag van de Arbeid, als afsluiting van de loopbaan van iemand die bijna veertig jaar lang anderen heeft begeleid.
Hij draagt het stokje over aan Ekaterina Clifford, verantwoordelijke voor de internationale gemeenschap van Beci. Grote toespraken zijn niet zijn stijl. Maar als hij toch een boodschap zou moeten achterlaten, gekrabbeld op een post-it, zou die ongetwijfeld zoiets zijn als: blijf luisteren, neem de tijd om te begrijpen en houd de band in stand.
Want uiteindelijk is dat misschien wel wat het meest opvalt in zijn loopbaan: die manier van aanwezig zijn, zonder ooit de schijnwerpers op te zoeken… of liever gezegd, zonder het ooit te zeggen, te bewijzen dat de meest bescheiden rollen vaak degene zijn die alles bij elkaar houden. Het hele team van Beci wenst hem veel succes!
Sluit u aan bij de internationale gemeenschap en profiteer van de expertise van ons netwerk voor uw grensoverschrijdende projecten.