Ondernemen biedt een grote mate van vrijheid, maar gaat ook gepaard met tal van stressfactoren. Bepaalde psychologische hulpbronnen kunnen ondernemers helpen om hun gezondheid en welzijn op duurzame wijze te beschermen.
Een bedrijf oprichten, uitbouwen en aansturen vraagt energie, betrokkenheid en een groot aanpassingsvermogen. Door onvoorziene omstandigheden, financiële verantwoordelijkheden of de eenzaamheid die komt kijken bij het nemen van beslissingen, staan veel ondernemers onder grote druk. Financiële, strategische en technische middelen eisen vaak de hoofdrol op. Toch spelen ook psychologische hulpbronnen een essentiële rol in het vermogen om om te gaan met dagelijkse uitdagingen.
Dat is precies wat het onderzoeksproject FRiSBEE beter wil begrijpen. Het project wordt geleid door ICHEC in partnerschap met UCLouvain en gefinancierd door het Fonds voor Onderzoek in de Hogescholen (FRHE). Van de verschillende onderzochte hulpbronnen blijkt er één bijzonder veelbelovend te zijn: psychologische flexibiliteit.
Een continue aanpassing
Ondernemers worden immers voortdurend geconfronteerd met de noodzaak om zich aan te passen aan situaties waar ze geen volledige controle over hebben: marktschommelingen, afwijzingen van klanten, aanwervingsproblemen, geopolitieke onrust of gewijzigde regelgeving. In dit soort situaties kan psychologische flexibiliteit het verschil maken. Dit begrip verwijst naar het vermogen van een individu om om te gaan met interne ervaringen, zoals moeilijke emoties of gedachten, en tegelijkertijd te blijven handelen in overeenstemming met de eigen waarden (Hayes et al., 2012). Met andere woorden: het stelt je in staat om verbonden te blijven met je doelen en met wat er echt toe doet, zelfs wanneer de situatie oncomfortabel wordt (Azadfar et al., 2025).
Deze benadering gaat er niet om stress, angst of twijfels, die soms bij het ondernemerschap horen — te elimineren. Het gaat er eerder om te leren vooruitgang te boeken ondanks de aanwezigheid ervan. In de praktijk bevordert dit een meer serene besluitvorming, een grotere handelingsvrijheid en een betere wendbaarheid in complexe en veranderlijke omgevingen (Kashdan & Rottenberg, 2010).
Handvaten om psychologische flexibiliteit te ontwikkelen
Psychologische flexibiliteit is geen vaststaand persoonlijkheidskenmerk. Het kan in de loop der tijd ontwikkeld worden door middel van verschillende praktijken, zoals mindfulness, zelfreflectie-oefeningen, therapie of specifieke begeleidingsprogramma's. Meerdere studies tonen aan dat deze benaderingen bijdragen aan het verbeteren van het welzijn, de emotionele regulatie en het vermogen om professionele uitdagingen het hoofd te bieden (Azadfar et al., 2025).
Behoud van het gezondheidskapitaal
Hoewel mentale gezondheidsproblemen bij ondernemers vandaag de dag sneller erkend worden, blijven er nog veel vragen over de factoren die hun gezondheid en welzijn op lange termijn beschermen. Het project FRiSBEE wil deze mechanismen beter begrijpen om zo preventieve acties en begeleiding te ontwikkelen die beter aansluiten bij de realiteit op het terrein.
Oproep tot deelname
Beste ondernemers, u kunt op meerdere manieren bijdragen aan dit onderzoek: door onze online vragenlijst in te vullen (https://forms.gle/Nyn5wJZ92c57xtNp7) en/of door deel te nemen aan onze workshops gericht op het ontwikkelen van psychologische flexibiliteit. Voor verdere informatie kunt u contact met ons opnemen via het volgende adres: frisbee@ichec.be.
De psychologische gezondheid van ondernemers beter begrijpen en ondersteunen, betekent ook bijdragen aan de duurzaamheid van onze bedrijven en ons ondernemersecosysteem.
Referenties:
Azadfar, Z., Baetens, I., Tsantzalou, K. S., Castiglione, L., Van Heel, M., & Theuns, P. (2025). A benchmarking study of mindful self-compassion and acceptance and commitment therapy for Self compassion and psychological Well-being. Current Psychology, 44(16), 14083-14096. https://doi.org/10.1007/s12144-025-08162-7.
Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and Commitment Therapy: The process and practice of mindful change. Guilford Press.
Kashdan, T. B., & Rottenberg, J. (2010). Psychological flexibility as a fundamental aspect of health. Clinical Psychology Review, 30(7), 865-878.