Albanië, Bosnië en Herzegovina en Noord-Macedonië in de Westelijke Balkan openen zich in het kader van het EU-groeiplan. Zou 2026 een keerpunt kunnen betekenen voor Brusselse bedrijven die buiten de Europese grenzen willen uitbreiden ?
De Westelijke Balkan biedt Brusselse bedrijven een strategische kans: markten met sectorale vraag, lagere handelskosten en -belemmeringen, banencreatie, financiële steun en een toegangspoort tot de bredere Balkanregio. Voor bedrijven in Brussel vertegenwoordigt de regio een nabije markt met groeiend potentieel. Export en investeringen in Albanië, Bosnië en Herzegovina en Noord-Macedonië dragen nu al bij aan de economische groei (Wereldbankgroep).
De timing is cruciaal. In 2025 ontvingen deze landen een tweede financieringsronde voor hervormingen en groei. Aangezien het EU-groeiplan loopt van 2024 tot 2027, zou 2026 een belangrijk moment kunnen zijn om actie te ondernemen.
Markttoegang in de Westelijke Balkanlanden
De Westelijke Balkanlanden bewegen zich gestaag richting EU-lidmaatschap, geleid door het EU-groeiplan (2023). Dit plan heeft als doel de regio te integreren in de interne markt. De interne markt maakt het mogelijk dat goederen, diensten en werknemers vrijelijk de EU-grenzen overschrijden. Dit opent de handel en stimuleert de economische groei in de regio.
Eerdere EU-inspanningen, waaronder de Stabilisatie- en Associatieovereenkomst (SAA, 2009), bevorderen stabiliteit en ondersteunen economische samenwerking. De overeenkomst bouwt aan een functionerende markteconomie en een vrijhandelszone (Europese Commissie).
Dit betekent veiligere en toegankelijkere markten voor bedrijven in Brussel. Lagere tarieven en handelsbelemmeringen verlagen de kosten, waardoor export concurrerender wordt. Ze vergemakkelijken ook de toegang tot nieuwe klanten, wat de handelsstromen in de regio vergroot.
Van toegang naar kansen
Verbeterde toegang stelt Brusselse bedrijven in staat concrete, projectmatige kansen te verkennen.Het EU-groeiplan benadrukt verschillende prioriteitsgebieden, zoals de Europese Commissie heeft aangegeven:
· Groene transitie
· Industriële toeleveringsketens en productie
· Grondstoffen
· Duurzaam transport
· Digitale transitie
· Toerisme
· Ontwikkeling van menselijk kapitaal
· Impactfinanciering
Zowel grote bedrijven als het mkb kunnen samenwerken met lokale bedrijven om projecten te ontwikkelen en uit te voeren.
Belangrijkste sectoren per land
Naast projecten verschillen de sectorspecifieke kansen per land:
Albanië
Belangrijkste sectoren zijn toerisme, hernieuwbare energie, metaalbewerking en de bouw. De maakindustrie, met name textiel en transportmiddelen, groeit ook, zoals Brussels Network Albania meldt. Er zijn ook kansen in de gezondheidszorg, olie en mijnbouw, en communicatietechnologie, zoals vermeld door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Bosnië en Herzegovina
Kansen liggen in energie, mijnbouw en materialen voor industriële verwerking, en de bouw van materialen en apparatuur. Infrastructuur, medische apparatuur en diensten op het gebied van informatie- en communicatietechnologie zijn ook in trek, zoals vermeld in de Amerikaanse handelsgids voor Bosnië en Herzegovina.
Noord-Macedonië
ICT is de snelstgroeiende sector. Andere sectoren zijn onder meer auto-onderdelen, textiel en de agrarische sector, inclusief de wijnindustrie. Er is ook vraag naar de elektro-metaalindustrie en regionale samenwerking voor elektriciteits- en gasaansluitingen, aldus het Noord-Macedonische investeringsagentschap.
Wat betekent dit voor bedrijven in Brussel?
De belangrijkste sectoren in Brussel zijn chemische en farmaceutische producten, transportmiddelen, machines, machinebouw en metaalproducten, bewerkte producten en dranken, basismetalen, textiel, glas en aardolie.
Dit profiel sluit aan bij de sectorale behoeften van de markten in de Westelijke Balkan:
· Albanië: textiel en transportmiddelen
· Bosnië en Herzegovina: basismetalen en industriële apparatuur
· Noord-Macedonië: bewerkte producten, textiel, transportmiddelen en metaalproducten
Een strategisch belang dat verder gaat dan de export
De Westelijke Balkan biedt Brusselse bedrijven meer dan toegang tot nieuwe markten en sectorale vraag. Handel met deze landen helpt lokale banen te creëren, waardoor de economische groei van de regio nog meer wordt gestimuleerd. Brusselse bedrijven kunnen de regio ook gebruiken als toegangspoort tot de bredere Balkan: Albanië, Bosnië en Herzegovina en Noord-Macedonië maken deel uit van de CEFTA, samen met Kosovo, Montenegro, Servië, Moldavië en anderen. Dit vergemakkelijkt de handel tussen buurlanden op de Balkan, waardoor de handel efficiënter wordt.
Hervormingen en financiering van de EU verminderen de investeringsrisico's. Bedrijven die vroeg handelen, kunnen een pioniersvoordeel behalen en zichzelf positioneren voor succes op de lange termijn.
Concluderend kunnen in Brussel gevestigde bedrijven exporteren, lokaal investeren en samenwerken met regionale bedrijven om in te spelen op de groeiende vraag in deze landen. Met steun van de EU en regionale toegang kunnen Brusselse bedrijven zich positioneren voor groei op lange termijn in de Westelijke Balkan.
Ze kunnen deelnemen aan speciale zakelijke evenementen en concrete samenwerkingsmogelijkheden in de regio verkennen. Beci en Enterprise Europe Brussels (EEN) bieden begeleiding op maat aan Brusselse bedrijven - van marktinzichten en toegang tot mogelijkheden tot het zoeken naar partners in verschillende landen.
Door Sudenaz Sahin
Sluit u aan bij de internationale gemeenschap en profiteer van de expertise van ons netwerk voor uw grensoverschrijdende projecten.